Tadeusz Mazowiecki na ziemi grodziskiej.

12 września 1989 r. Tadeusz Mazowiecki wygłosił swoje słynne expose. Jego efektem było powstanie nowego rządu w składzie, którego znaleźli się ludzie związani z Solidarnością. W Polsce rozpoczynała się nowa epoka.

Z pewnością niewielu mieszkańców naszego powiatu pamięta, że Tadeusz Mazowiecki odwiedził również nasz teren. Nie był w Grodzisku oficjalnie jako premier.

Przyjechał jako kandydat do sejmu z ramienia Unii Demokratycznej, partii którą współtworzył. Było to podczas kampanii wyborczej poprzedzającej wybory do Sejmu w 1991 roku. Choć przybył jako polityczny kandydat do fotela sejmowego, to wszyscy w Grodzisku widzieli w nim przede wszystkim „męża stanu”.

4 października 1991 roku T. Mazowiecki gościł w grodziskim Domu Kultury. W salce klubowej na piętrze odbyło się otwarte spotkanie przedwyborcze. Jak relacjonuje ówczesna prasa:

„Po wprowadzeniu do dyskusji przez Pana Mazowieckiego mieszkańcy mieli okazję zadać pytania byłemu premierowi, a zarazem kandydatowi na posła RP.”

Kurier lokalny piórem redaktora Andrzeja Piaskowskiego pisał przed 27 laty: „sala pękała w szwach”, mimo że „ludzie nie wierzyli, że Mazowiecki przyjedzie do Grodziska” .

Wtedy dystans pomiędzy postaciami „z telewizji”, a mieszkańcami prowincjonalnego miasteczka wydawał się dystansem „kosmicznym”.

Ale dojechał, wspólnie z innymi liderami Unii Demokratycznej, m.in. Waldemarem Kuczyńskim – wtedy Ministrem Przekształceń Własnościowych, odpowiedzialnym za program prywatyzacji. Grodziszczanie zadawali byłemu premierowi różne pytania.

„niektórzy z mówców próbowali wylać z siebie różne, czasem nie związane z tematem bolączki dotyczące ciężkiej sytuacji m.in. sytuacji mieszkaniowej, rent i emerytur, spraw rolniczych i innych.” (Wiadomości Grodziskie nr 10/70 –październik 1991).

Spotkanie zakończyło się wizytą w siedzibie grodziskiej orkiestry i wysłuchaniem przez premiera krótkiego koncertu w wykonaniu grodziskiej orkiestry.

„W pobliskim pomieszczeniu MGOK odbywała swoją próbę szkoleniową Orkiestra Dęta OSP przy MGOK. Odgłosy próby doszły do Pana T. Mazowieckiego, gdy zaraz po zakończonym spotkaniu skierował on swoje kroki do siedziby orkiestry. Dostojnego gościa powitała Orkiestra tradycyjną melodia „100 lat” – pisał w innej relacji na łamach KL Marek Bochyński – zasłużony Grodziszczanin, pełniący wtedy funkcje księgowego grodziskiej orkiestry, dziś już nieżyjący.

Premier wysłuchał krótkiego mini koncertu Orkiestry. O historii i problemach orkiestry opowiedział gościowi kapelmistrz Stanisław Słowiński. Spotkanie trwało 30 minut. Marek Bochyński, na łamach Kuriera przekazał wtedy nawet wpis do kroniki orkiestry jaki pozostawił premier.

„Będąc pod wielkim wrażeniem wspaniałej orkiestry, życzę wszystkiego najlepszego i sukcesów artystycznych. Dziękuję ! Tadeusz Mazowiecki.

Jest to z pewnością jedyny już dziś archiwalny przekaz pozostawiony przez byłego premiera, skierowany do mieszkańców ziemi grodziskiej. Tadeusz Mazowiecki jak pisze M. Bochyński , wyrażał podziw dla umiejętności i walorów artystycznych orkiestry z tak małego miasta.

„Premier” spotkał się również w salce konferencyjnej Urzędu Miejskiego z władzami miejskimi Grodziska, burmistrzami i wójtami okolicznych miejscowości. W ten sposób nasze władze zabiegały o to, aby Grodzisk znalazł się na projektowanej mapie powiatów. W ówczesnej restauracji „Oczko” na ulicy Szerokiej T. Mazowiecki zjadł również obiad z działaczami lokalnych, grodziskich struktur Unii Demokratycznej.

Oprócz spotkania w Grodzisku T. Mazowiecki przebywał również w Rakoniewicach. Tam 12 października wspólnie z innymi kandydatami towarzyszył II edycji sztafetowych biegów ulicznych. Gość wg relacji KL z tamtego czasu, spotkał się z owacyjnym przyjęciem tłumnie zebranych rakoniewiczan. Premier T. Mazowiecki był honorowym starterem biegów, wręczał nagrody i rozdawał autografy. Przy okazji w tamtejszym ośrodku kultury zaprezentowali się kandydaci UD w wyborach parlamentarnych.

Mieszkańcy Grodziska, z którymi rozmawiałem o byłym premierze i jego wizycie w Grodzisku wspominali, że pamiętają jak Premier przechadzał się po ulicy Szerokiej w towarzystwie działaczy UD z naszego miasta, wśród których byli m.in pp. Smolibowscy, Stachowscy, Cechmistrz Antoni Spieczyński. Tematem tych rozmów wg. wtajemniczonych, były sprawy pozyskania dla naszego miasta statusu miasta powiatowego.

Tadeusz Mazowiecki urodził się 18 kwietnia 1927 r. w Płocku. Był uczestnikiem najważniejszych wydarzeń najnowszej historii Polski: w 1968 r. jako poseł “Znaku” składał interpelację w sprawie brutalnej akcji milicji wobec studentów; w sierpniu 1980 r. był w Stoczni Gdańskiej wśród strajkujących robotników; w 1989 r. przy Okrągłym Stole, a potem stanął na czele rządu; w 1997 r. – patronował kompromisowi najważniejszych partii w sprawie Konstytucji RP. Został wyznaczony przez Komisję Praw Człowieka ONZ na specjalnego sprawozdawcę konfliktu w byłej Jugosławii (1992-95). Jako jedyny wysoki funkcjonariusz ONZ, podał się wtedy do dymisji na znak protestu przeciw bierności wspólnoty międzynarodowej wobec popełnianych tam zbrodni. Pełnił funkcję redaktora naczelnego Tygodnika “Solidarność”, wcześniej założył tygodnik katolicki „Więź”. Był internowany po ogłoszeniu stanu wojennego, a po zwolnieniu w grudniu 1982 r. współpracował z przewodniczącym “S” Lechem Wałęsą. Pełnił funkcję doradcy związku Solidarność, był członkiem Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie. Zmarł 28 października 2013 r.

Sebastian Skrzypczak

Foto: Premier w towarzystwie działaczy UD i red. E. Mazurek. na Starym Rynku w Grodzisku. (autor : E. Noga Mazurek – „Kurier lokalny”) Autor dziękuję za udostępnienie fotografii.

Wszystkich zainteresowanych historią Grodziska Wielkopolskiego zapraszamy na nasze strony: www.facebook.com/TowarzystwoMilosnikowZiemiGrodziskiej/.

Wybrane dla Ciebie