Samochody na drogach przedwojennego Grodziska

Wizerunek przedwojennego Grodziska najszybciej zmieniał się na ulicach. Na pustych jeszcze drogach z  lat dwudziestych pojawiały się coraz częściej rowery, motocykle i samochody.

Nie było to jeszcze zjawisko masowe, jeśli uwzględni się fakt,  że w 1931 roku w całym kraju  zarejestrowanych było tylko 33 tysiące samochodów. 

Jan Sadowski- osobisty kierowca hrabiny Heleny Zimmermann

 

W całym okresie międzywojennym nieliczni właściciele pojazdów mechanicznych byli pod stałym nadzorem policji i władz wojskowych. Nie chodziło tak naprawdę o nich samych , ale jedynie o ich pojazdy. W przygotowywanych planach mobilizacyjnych każdy z tych pojazdów miał określony przydział i czas rekwizycji na potrzeby wojskowe. Plany mobilizacyjne nie uwzględniały jedynie samochodów strażackich i sanitarnych.

W 1938  roku komendant posterunku Policji Państwowej w Grodzisku Jan Martyński przygotował aktualny spis właścicieli pojazdów mechanicznych w mieście. Sporządzony przez niego wykaz nie uwzględniał zakupionego w 1935 roku przez Ochotniczą Straż Pożarną w Grodzisku samochodu strażackiego na podwoziu Forda oraz samochodu sanitarnego zakupionego w listopadzie 1937 roku przez Polski Czerwony Krzyż Oddział w Grodzisku. Natomiast pozostałymi właścicielami pojazdów byli:

 

– Sumelka Jan- samochód osobowy Chevrolet

– Wawrzyniak Witold- samochód osobowy Tatra

– Pazgrat Andrzej- samochód osobowy Chevrolet

– Grześkowiak Stanisław- samochód osobowy Chevrolet

– Majętność Piaski ( Helena Zimmermann) – samochód osobowy Essex

– Piotrowski Jan- samochód osobowy Chevrolet

– Zjednoczone Browary Grodziskie- samochód ciężarowy Büsing

– Zjednoczone Browary Grodziskie- samochód ciężarowy Büsing

– Becon Export- samochód ciężarowy Ford

– Becon Export- motocykl  Noris

– Bracia Wieloch- samochód ciężarowy Chevrolet

– Bracia Wieloch-samochód ciężarowy Chevrolet

– Barcia Wieloch- samochód osobowy Tatra

– Bracia Wieloch- motocykl Harley Davidson

– Bracia Wieloch- motocykl Harley Davidson

– Staśkiewicz Władysław- samochód ciężarowy Ford

– Staśkiewicz Władysław- motocykl (Hansalych?)

– Walenty Koza – samochód ciężarowy Ford

– Appelbaum Wacław- samochód ciężarowy Ford

– Śledziński Kazimierz- motocykl Harley Davidson

– Kujawa Witold- motocykl Zündapp

– Neizel Willi- samochód osobowy (AJP ?)

– Mikołajczak Tomasz – samochód osobowy (AJP?)

– Simiński Wacław – motocykl FN

– Pawłowski Antoni – motocykl DKW

– Kosiński Franciszek- motocykl Indian

– Roj Jan- samochód osobowy Chevrolet

– Gilde Gerhard – samochód osobowy Fiat

– Skotnicki Jerzy- samochód osobowy Ford

– Dankiewicz Tadeusz- samochód osobowy Ford

– Radke Aleksander- samochód osobowy Ford

– Manyś (Lulin)- samochód osobowy Chevrolet

– Manyś (Lulin)- samochód ciężarowy Chevrolet

– Ruga Bernard – motocykl Magnat Debon

 

W1935 roku na terenie Grodziska działały także trzy firmy zajmujące się wynajmowaniem samochodów osobowych, które należały do Jana Roja, Jana Sumelki i Manysia.

 

Na zdjęciu:

  1. Jan Roj-  kierowca ostatniego starosty grodziskiego Henryka Kaysiewicza. Zdjęcie zrobione około 1930.
  2. Jan Sadowski- osobisty kierowca hrabiny Heleny Zimmermann.

Darek Matuszewski

 

Wszystkich zainteresowanych historią Grodziska Wielkopolskiego zapraszamy na nasze strony: www.facebook.com/TowarzystwoMilosnikowZiemiGrodziskiej/.

Wybrane dla Ciebie