SĄD  W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM

Budowę nowego gmachu sądu rozpoczęto w kwietniu 1904 roku, a cały obiekt oddano do użytku w grudniu 1905 roku.

Na okazję budowy gmachu powołano specjalną rade budowlaną, na której czele stanął specjalny radca budowlany  Hauptne przysłany z Prus. W skład tej rady weszli także znani z nazwiska pruscy dyplomowani budowniczy -Weber i Hudeman.

sad-pocztowka-2

Całkowity koszt budowy zamknął się w kwocie 196 tys. marek z czego  181 tys. marek wydano na  wykończenie obiektu, 14600 marek pochłonęło wyposażenie sądowe i prace związane z wystrojem bezpośredniego otoczenia budynku oraz roboty ogrodnicze.

Łączna jego kubatura wynosi 11205 metrów sześciennych, a powierzchnia użytkowa 2002 metry kwadratowe. Budowla posiada cechy charakterystyczne dla niemieckiego renesansu.

Posiada dwa skrzydła, dwie kondygnacje oraz charakterystyczną wieżyczkę pełniącą funkcje czysto dekoracyjne. Większość zdobień i elementów architektonicznych wykonano z piaskowca pochodzącego z miejscowości Bardo w Kotlinie Kłodzkiej. Dachy kryte są dachówką tzw. Karpiówką. Hełm wieżyczki do wybuchu pierwszej wojny kryty był blachą miedzianą zastąpioną później  ze względów militarnych cynkową.  Patrząc na fasadę budynku warto zwrócić uwagę na nowe godło Polski, jakie zostało umieszczone na frontonie budynku z okazji obchodów 100-lecia budowy, wykonane przez Romana Czeskiego-artystę z  niedalekiej Mosiny.

Sąd posiada obecnie 7 sal rozpraw z których ta największa może pochwalić się całkowicie oryginalnym i niezmienionym wystrojem od 1905 roku. Szczególną atrakcją są tu oprócz mebli i boazerii autentyczne witraże które  przeżyły nietknięte obie zawieruchy wojenne i często barbarzyńską działalność władz komunistycznych. Wiąże się z tym legenda o polskim orle który znajduje się w centralnej części jednego z witraży. Mianowicie jego głowa zwrócona jest w przeciwną stronę niż na aktualnym godle państwowym. Według podania  powodem tego jest wstyd , hańba i niesprawiedliwość wyroków jakie biedny orzeł musiał oglądać w pierwszych latach stalinowskiego terroru. Inną ciekawostką na tejże sali rozpraw jest orzeł  wzorowany na emisji znaczków polskich z 1919 roku , a umiejscowiony we wnęce ściennej po dawnym popiersiu cesarza niemieckiego.

Pierwotnie sąd połączony był z dawnym grodziskim więzieniem a obecnie zakładem poprawczym specjalnym korytarzem który przebiegał obok prywatnego ogrodu sędziego a służył do prowadzenia więźniów bezpośrednio na salę rozpraw.

W roku 2007 cały obiekt przeszedł gruntowną renowację. Wymieniono poszycie dachowe, odnowiona została cała fasada budynku, wymieniono okna , wykonano zabieg konserwacji zabytkowych witraży, oraz przemodelowano tereny zielone wokół gmachu.

Aktualnie sąd swym działaniem obejmuje dwa powiaty-grodziski i nowotomyski, oraz gminy Buk i Stęszew.

Andrzej Chróst

Wszystkich zainteresowanych historią Grodziska Wielkopolskiego i okolic zapraszamy na nasze strony: https://www.facebook.com/TowarzystwoMilosnikowZiemiGrodziskiej/

Wybrane dla Ciebie

Autor: PGO24