Miasto ofiarowane Najświętszemu Sercu Pana Jezusa

Miasto ofiarowane Najświętszemu Sercu Pana Jezusa 1

Grodzisk Wielkopolski należał do nielicznych miast w Polsce, które w okresie międzywojennym postanowiły się  ofiarować pod opiekę Najświętszemu Sercu Jezusowemu. Ta niezwykła decyzja –  zdaniem wielu – uchroniła miasto i jego mieszańców przed wieloma nieszczęściami w czasie okupacji hitlerowskiej.

 Miasto politycznie rozdarte

Życie społeczne- polityczne  przedwojennego Grodziska było niezwykle barwne. Bijatyki, pobicia, napady polityczne ( w tym również na księży), wybuchu „bombowe”, nie należały tutaj do rzadkości. Polaryzacja polityczna na Obóz Narodowy i Sanację widoczna była w każdej dziedzinie życia. Dodatkowo likwidacja powiatu grodziskiego w 1932 roku spotęgowała skutki kryzysu gospodarczego i coraz większe rozgoryczenie mieszkańców. Na to wszystko nałożyła się  kontrowersyjna polityka dwóch kolejnych burmistrzów  Grodziska: Kazimierza Czyszewskiego (1930-1932) i Czesława Krzowskiego (1932-1935), którzy ostatecznie w „niesławie” opuścili miasto.   To wszystko sprawiło, że wśród części społeczeństwa zaczęto szukać sposobów na konsolidacje mieszkańców Grodziska. Okazja  pojawiła się w 1935 roku,  z chwilą wyboru  dra  Romana Mazurkiewicza na stanowisko burmistrza miasta. Jego inteligencja i ogromna kultura osobista, a przede wszystkim umiejętność rozmowy z ludźmi, zaczęły przełamywać podziały.

Nowy duszpasterz i polityk

W 1926 roku na stanowisko proboszcza parafii w Grodzisku- po księdzu Tadeuszu Styczyńskim-  przybył ksiądz  Stefan Kruszka. Postać niezwykle barwna, uchodząca powszechnie  „za duchowego przywódcę obozu narodowego (endeckiego) w Grodzisku”. Pomijając jego przekonania polityczne, to właśnie on rozpoczął  rozwijanie w naszym mieście kultu do Najświętszego Serca Jezusowego. Działania religijne księdza proboszcza wspierały wszystkie organizacje skupione w miejscowej Akcji Katolickiej, której od  października 1937 roku przewodził dr Antoni Henke.

Wszystko zaczęło się od Gimnazjum (Liceum)

W 1927 roku grodziska Rada Miejska rozwiązała dotychczasową Szkołę Wydziałową i jednocześnie powołała  Gimnazjum Humanistyczne, które  w czerwcu 1929 roku otrzymało prawa gimnazjum państwowego. Pierwszym dyrektorem szkoły został Włodzimierz Godziszewski pochodzący z Wileńszczyzny. Swoją funkcje piastował przez kilkanaście miesięcy i już w  1928 roku zastąpił go tymczasowo ksiądz  proboszcz  Stefan Kruszka, do czasu wyboru nowego dyrektora.

Wpływy księdza proboszcza Stefana Kruszki na grodziskie Gimnazjum były  bardzo duże. To z jego inicjatywy rozpoczęto zbiórkę  pieniędzy na zakup figury Pana Jezusa, którą zamierzano umieścić w gmachu szkoły. 26 stycznia 1930 roku , dzięki ofiarności  całej społeczności gimnazjalnej,  zostaje uroczyście poświęcona figura Najświętszego Serca Pana Jezusa, która staje się symbolem szkoły. Podczas uroczystości poświęcenia ksiądz prefekt  Stefan Jaskólski powiedział:

„Wspomnieć należy również o tych fundamentalnych cnotach jak: pracowitość, posłuszeństwo, czystość ducha, które winny zdobyć każde serce ucznia,  a które swój początek mają w Najświętszym Sercu Jezusa”

Kolejnym krokiem miało być ofiarowanie  całego Gimnazjum, młodzieży szkolnej i grona pedagogicznego pod opiekę Najświętszego Serca Pana Jezusa, o co tak bardzo zabiegał ksiądz  Stefan Kruszka i ówczesny prefekt ksiądz Stanisław Poczta. Aktu poświęcenia dokonano 19 czerwca 1936 roku. Orędownik Grodziski zanotował:

„Niechaj głośnym echem odbije się piękny czyn młodzieży naszej- niechaj rozbrzmiewa po całej Polsce i na cały świat okrzyk: Niech Żyje Chrystus Król- Królowa Polski- Ojczyzna”.

Ofiarowanie Grodziska

W grudniu 1937 roku swój jubileusz 35-lecia święceń kapłańskich miał obchodzić ksiądz Stefan Kruszka.  Już wcześniej  zawiązał się Komitet Obywatelski, który zamarzał zorganizować uroczystości.  Nie wiadomo kogo to była inicjatywa, ale  z tej okazji postanowiono ofiarować  Grodzisk Wielkopolski Najświętszemu Sercu Jezusowemu. Pod taką inicjatywą podpisały się wszystkie organizacje działające w mieście, a także burmistrz, Magistrat (Zarząd Miasta)  i Rada Miejska. Uroczystą Sesje Rady Miejskiej przygotowano na dzień 3 grudnia 1937 roku, podczas której uchwalono uroczyście akt ofiarowania miasta.  Oryginalny tekst ofiarowania udało się odnaleźć i brzmi on następująco (fragment):

„(..) w sali posiedzeń Rady Miejskiej zebrani- w dniu, w którym ceniony i umiłowany przez Obywatelstwo grodziskie Duszpasterz Ksiądz Dziekan Stefan Kruszka trzydziestą i piątą rocznice otrzymania święceń kapłańskich obchodzi, ofiaruje miasto swoje Najświętszemu Sercu Jezusowemu ku chwale Bożej i pamięci potomnych, pomni, że miasto Grodzisk dzięki pomocy i opiece tegoż Boskiego Serca nad Polskim Narodem w całość ku wielkości dążącej Rzeczypospolitej weszło i w wierności i służbie Bogu Wszechmogącemu i Ukochanej Ojczyźnie utrzymane zostało.

Które to postanowienie i uchwałę dnia dzisiejszego ku uczczeniu swego Duszpasterza – Jubilata każdemu, komu wiedzieć należy , obwieszczają i podpisami swymi uroczyście stwierdzają. Grodzisk Wielkopolski,  dnia 3 grudnia 1937 roku”.

Pomnik jako wotum za ofiarowanie

Społeczeństwo Grodziska nie zamierzało poprzestać jedynie na samym akcie ofiarowania. Namalowano obraz Chrystusa z promienistym sercem, który do wybuchu wojny wisiał w salce konferencyjnej grodziskiego ratusza. Natomiast w  kręgu Akcji Katolickiej narodził się pomysł, aby widomym znakiem ofiarowania był pomnik, który miał stanąć na Placu św. Anny. Pomnik zaprojektował poznański artysta Jan Żok (1903-1969) – uczeń Marcina Rożka.  Miał on przedstawiać wysoką figurę Chrystusa na postumencie w otoczeniu niższych figur przedstawiających  macierzyństwo i powstańca wielkopolskiego. Poświęcenie pomnika zaplanowano na ostatnią niedziele października 1939 roku, ale niestety…

W nowej rzeczywistości politycznej zapomniano oficjalnie  o ofiarowaniu miasta, chociaż pamiętał o tym ksiądz Czesław Tuszyński. To nie był przypadek , że  w 1960 roku były kościół ewangelicki w Grodzisku został poświęcony pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa. 

W 1997 roku ówczesna Rada Miejska z burmistrzem Waldemarem Kandulskim wróciła do tradycji i uroczyście odnowiła  akt ofiarowania miasta Najświętszemu Sercu Jezusowemu.   W 2000 roku zawiązał się Społeczny Komitet Budowy Pomnika Najświętszego Serca Jezusowego pod kierownictwem księdza Zygmunta Humerczyka i Mieczysława Maja, który – trochę na przekór wszystkim- postawił w 2002 roku pomnik, oficjalnie poświęcony w 2003 roku podczas uroczystości 700-lecia miasta. Warto jedynie dodać, że wobec odmowy dofinansowania pomnika przez władze  miasta brakujące ponad 40 tysięcy złotych wyłożył z własnych środków ksiądz Zygmunt Humerczyk.   Zgodnie z wolą fundatorów pomnik stanął na środku Placu Świętej Anny w miejscu rozebranego w czasach zaborów kościoła pod wezwaniem Świętej Anny- na ziemi uświęconej Ołtarzem Bożym- jak powtarzał ksiądz Zygmunt Humerczyk.

Od wielu lat podczas uroczystości  Najświętszego Serca Pana Jezusa, które przypadają w pierwszy piątek po oktawie Bożego Ciała, odprawiana jest uroczysta Msza Święta za nasze miasto i jego mieszkańców.

Dariusz Matuszewski

Miasto ofiarowane Najświętszemu Sercu Pana Jezusa 2
0 0 głosuj
Ocena artykułu

Rozwój lokalnych mediów potrzebuje finansowania, Twoje wpłaty czynią nas niezależnymi i samowystarczalnymi. Dziękujemy.

Wybrane dla Ciebie

Opublikował: PGO24

Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
Pokaz wszystkie komentarze
0
Co o tym myślisz? Prosimy o komentarz.x
()
x