„Atlas” z grodziskiego stadionu

Grodziski stadion – miejsce związane z grodziską Dyskobolią. Nasz grodziski zespół święcił tutaj swoje największe sukcesy w początkach XXI w.

Wszystko zaczęło się w 1923 roku, kiedy Powiatowa Rada Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Grodzisku zaczęła przygotowania do jego budowy.

Rozwijało się wtedy prężnie życie sportowe wśród młodych Grodziszczan, działała już Dyskobolia, klub sportowy Florencja i inne towarzystwa sportowe w naszym mieście. W porozumieniu z lokalnymi właścicielami ziemskimi znaleziono odpowiednia działkę i fundatorów (sponsorów) budowy sportowego obiektu. Wśród postaci, które złożyły się na tę inwestycje byli m.in. gen. Kazimierz Sosnkowski właściciel dóbr w Porażanie – wówczas jeden z najbardziej wpływowych ludzi w Polsce, w latach międzywojennych pełniący obowiązki ministra obrony, a w czasie II wojny Wodza Naczelnego, po tragicznej śmierci gen. Sikorskiego. Generał Sosnkowski poparł pomysł i jako pierwszy ofiarował 30 mórg ziemi podmiejskiej w Opalenicy, celem sprzedaży z przeznaczeniem uzyskanych pieniędzy na budowę stadionu.

Oprócz Sosnkowskiego budowę wsparli: hrabina Franciszka Żółtowska z Grąblewa, dając bezpłatnie ziemię podmiejską pod dzisiejszy stadion, Adam Szczerbiński dawniejszy właściciel Rudnik ofiarował materiał drzewny na okolenie stadionu i budowę trybuny- tej, która stoi do dziś. Marian Szermer, kupiec i powstaniec wielkopolski z Grodziska podarował wapno. Ponadto wśród fundatorów odnotować trzeba: hrabiego Zygmunta Kurnatowskiego z Gościeszyna, hrabiego Ignacego Mielżyńskiego z Iwna – Daków Mokrych, księcia Olgierd Czartoryskiego z Siedlec – właściciel Granowa, ordynata Stanisława Niegolewskiego z Niegolewa.

Stadion został otwarty 11 listopada 1925 przez gen. Kazimierza Sosnkowskiego. Poza płytą piłkarską i bieżnią lekkoatletyczną, powstał betonowy kort tenisowy, boiska do koszykówki i siatkówki oraz basen kąpielowy zasilany w świeżą wodę wiatrakiem.

Otoczenie obiektów sportowych gustownie zagospodarowano tworząc alejki i i upiększając teren kwietnikami. Cały obiekt wzbudzał podziw i zainteresowanie w ówczesnym województwie poznańskim. Widownia wypełniała go nie tylko podczas meczów piłkarskich, ale również za sprawą lekkoatletów Dyskobolii. Jednym z najważniejszych wydarzeń w przedwojennej historii grodziskiego stadionu był mecz Dyskobolii z poznańską Wartą – ówczesnym mistrzem Polski w piłce nożnej, który odbył się w 1930 roku.

Na stadionie oprócz boisk i urządzeń szczególne zainteresowanie budził pomnik greckiego herosa –Atlasa podtrzymującego Ziemię. Prawdopodobnie była to rzeźba kamienna umieszczona na kamiennym cokole. Razem z owym cokołem mierzyła „pod 2 metry” wysokości. Figura według relacji ludzi ją pamiętających budziła duże zainteresowanie. Szczególnie dużą popularność grecki heros wzbudzał wśród ówczesnej młodzieży gimnazjalnej.

Wśród ówczesnych gimnazjalistek z miejskiego Gimnazjum im. Słowackiego narodził się przesąd, że przed klasówką albo egzaminem maturalnym należy chwycić Atlasa i trzymając go zatoczyć wokół niego okrąg. Takie obejście bohatera greckiej mitologii miało spowodować pomyślny wynik szkolnej batalii.

Uważny obserwator, który wpatrzy się w fotografię dołączoną do tego tekstu, na której został uwieczniony „grodziski Atlas” powinien wyłapać wydeptane w trawie wokół pomnika koło. Potwierdza to dużą popularność przesądu grodziskich gimnazjalistek sprzed wojny.

Dziś pomnik już nie istnieje. „Grodziski Atlas” został strącony do „tartaru niepamięci” przez „ zawieruchę dziejów”. Prawdopodobnie zaginął w okresie hitlerowskiej okupacji. Wtedy to grodziski stadion, symbol społecznego i patriotycznego wysiłku grodziszczan, przeszedł we władanie młodzieżowych organizacji hitlerowskich. Czy wtedy Atlas został zniszczony, wywieziony? Tego nie wiemy. Osoby związane z grodziskim sportem po wojnie wspominały o tym, że w latach powojennych w okolicach drewnianej grodziskiej trybuny leżała kamienna kula – być może „glob” z pomnika grodziskiego Atlasa.

Sebastian Skrzypczak

Na zdjęciach: Helena Nowak i Marianna Pietrzak (po mężu Nowak) przy grodziskim „Atlasie”, basen kąpielowy na grodziskim stadionie i jedna z drużyn piłkarskich na grodziskim stadionie w 1932 roku.

Wszystkich zainteresowanych historią Grodziska Wielkopolskiego zapraszamy na nasze strony: www.facebook.com/TowarzystwoMilosnikowZiemiGrodziskiej/.

Wybrane dla Ciebie

Darmowa aplikacja PGO24 na androida. Aktualne informacje i komentarze na Twoim smartfonie.PGO24

Polub PGO24 na Facebooku, aby być na bieżąco!