Antoni Thum (1889-1951) Legenda przedwojennego Grodziska

Antoni Thum (1889-1951) Legenda przedwojennego Grodziska 1

Przez całe wieki Grodzisk Wielkopolski kojarzony był z piwem. W okresie międzywojennym swoją największą świetność browary zawdzięczały Antoniemu Thumowi

Austriak z duszą Słowianina

Antoni Thum urodził się 17 czerwca 1889 roku w Grodzisku. Pochodził z rodziny austriackiej, która około roku 1886 osiedliła się w Grodzisku. Jego ojciec- Karol Thum – wywodził się ze znanej rodziny piwowarów, zamieszkałej w Elbogen ( obecnie Łokieć) w pobliżu Karlowych Warów, która posiadała tam własny browar. Matka – Amalia- pochodziła z ubogiej rodziny góralskiej. Mezalians Karola był bezpośrednim powodem opuszczenia rodzinnych stron i osiedlenia się w Grodzisku, gdzie przy ulicy Zamkowej (obecnie 27 Stycznia ) założył fabrykę słodu. Antoni Thum był jednym z siedmiorga dzieci. Do Szkoły Powszechnej uczęszczał w Grodzisku, a następnie ukończył szkołę techniczną o kierunku piwowarskim w Berlinie. Od najmłodszych lat pobierał naukę w browarze kierowanym przez swojego ojca, gdzie przeszedł wszystkie szczeble kariery zawodowej od „kulania beczek” po piwowara. Dodatkowo w latach 1904- 1907 terminował jako czeladnik w browarach należących do Konstantczaka i Weberskiego w Gnieźnie. W 1921 roku poślubił Zofię Nowak, córkę Macieja Nowaka właściciela piekarni oraz hurtowni zboża przy ulicy Bukowskiej w Grodzisku, a także właściciela młyna w Wolsztynie. Z tego związku urodziła się jedyna córka Irena.

Prezes Zjednoczonych Browarów Grodziskich

Z własnych oszczędności oraz z pieniędzy wniesionych w posagu żony, nabył w 1922 roku udziały niemieckie w grodziskich browarach powołując jednocześnie Browary Grodziskie S.A.. Pod jego kierownictwem browary doszły do największej świetności. Produkowane w nich piwo oraz słód, eksportowane było w okresie międzywojennym do 37 krajów niemal na wszystkich kontynentach. W połowie lat trzydziestych rozpoczął się eksport piwa do Stanów Zjednoczonych, gdzie napój cieszył się dużym powodzeniem wśród tamtejszej Polonii. Pewna ilość piwa wysłana była również do Hongkongu i dalej na rynek chiński.

Ogromna popularność produkowanego „Piwa Grodziskiego” skłoniła Antoniego Thuma do podjęcia planów rozbudowy browarów. Nowa fabryka miała się zaliczać do największych w Wielkopolsce i jej lokalizacje przewidziano na terenach przy ulicy Poznańskiej. Uruchomienie browarów przewidziano na 1941 rok. Niestety, wybuch II wojny światowej przekreślił wszystkie plany. W okresie okupacji hitlerowskiej Antoni Thum nadal kierował grodziskimi browarami, chociaż były one pod nadzorem niemieckim. Większość produkowanego wówczas piwa trafiała na potrzeby armii niemieckiej. W latach 1942-1943 piwo grodziskie masowo wysyłano do Afryki, gdzie doskonale znosiło tamtejszy klimat. Piwo cieszyło się ogromnym powodzeniem wśród żołnierzy gen. Erwina Rómmela z Afryka Korpus. W latach pięćdziesiątych XX wieku w okolicach Tobruku odnaleziono zakopane w piasku skrzynki grodziskiego piwa, które podobno nadawały się do spożycia.

Ograbiony z własnego majątku

Po wyzwoleniu Grodziska w 1945 roku Antoni Thum pozostał w Grodzisku. Będąc Austriakiem został w czasie okupacji wpisany na niemiecką listę narodowościową i z tego tytułu w 1945 roku uczestniczył w procesie rehabilitacyjnym, który oczyścił go ze wszystkich podejrzeń. W 1945 roku browary zostały przejęte przez państwo, a Antoni Thum rozpoczął pracę w browarach we Wrześni, w których posiadał własne udziały. W październiku 1950 roku i ten browar został przejęty przez państwo. Ograbiony z własnego majątku, gnębiony domiarami podatkowymi, ostatnie miesiące życia przeżył w ciężkich warunkach materialnych.

Kapitalista z duszą socjalisty

Antoni Thum należał do najwybitniejszych postaci międzywojennego Grodziska. W czasie powstania wielkopolskiego 1918-1919 roku materialnie wspomagał oddziały powstańcze i czynnie zachęcał swoich pracowników do wstąpienia w szeregi powstańcze. Samochody i wozy z grodziskich browarów bardzo często przewoziły zaopatrzenie i broń dla wałczących oddziałów. Wielokrotnie pomagał rodzinom po poległych powstańcach i żołnierzach. W okresie międzywojennym był członkiem grodziskiego Magistratu oraz Rady Miejskiej. W 1929 roku założył Orkiestrę Dętą OSP w Grodzisku, którą z własnych środków wyposażył w instrumenty oraz mundury. Przez wiele lat pełnił społecznie funkcję naczelnika, a następnie prezesa OSP w Grodzisku, doprowadzając organizację do największej świetności. Miedzy innymi materialnie wspomagał wszystkie inicjatywy społeczne w Grodzisku. Uczestniczył w budowie Pomnika Powstańców Wielkopolskich, Kosynierów Grodziskich, uczestniczył w odnowie pomnika Jana Nepomucena i budowie Groty przed Szpitalem. Troska o pracowników, pomoc biednym oraz udział w licznych akcjach charytatywnych potrafiły mu zjednać mieszkańców Grodziska. Już wówczas nazywano go kapitalistą z duszą socjalisty. Był miedzy innymi głównym sponsorem, pierwszej w historii naszego miasta, monografii pt: „Grodzisk Wielkopolski. Przeszłość, Zabytki, Ludzie” autorstwa Hilarego Majkowskiego. Na szczególne uznanie zasługuje jego postawa w czasie okupacji hitlerowskiej, kiedy wykorzystując własną pozycje pomagał wielu Polakom, broniąc ich przed aresztowaniami i wywózkami.

Antoni Thum zmarł 23 marca 1951 roku i został pochowany na cmentarzu parafialnym w Grodzisku.

Dariusz Matuszewski

0 0 głosuj
Ocena artykułu

Rozwój lokalnych mediów potrzebuje finansowania, Twoje wpłaty czynią nas niezależnymi i samowystarczalnymi. Dziękujemy.

Wybrane dla Ciebie

Opublikował: PGO24

Subskrybuj
Powiadom o
guest
2 komentarzy
Najstarsze
Najnowsze Najlepiej oceniane
Inline Feedbacks
Pokaz wszystkie komentarze
grox
grox
5 lat temu

Fajnie, że nie zapomnieliśmy o Nim i zostanie upamiętniony.

grox
grox
8 miesięcy temu

Fajnie, że nie zapomnieliśmy o Nim i zostanie upamiętniony.

2
0
Co o tym myślisz? Prosimy o komentarz.x
()
x