90 lat Grodziskiej Orkiestry Dętej imienia Stanisława Słowińskiego

W okresie międzywojennym działało w Grodzisku kilka chórów z legendarną „Harmonią” na czele oraz zespołów śpiewaczych istniejących również przy Towarzystwie Muzycznym im. Ignacego Paderewskiego, kierowanym przez Stanisława Kolińskiego.

Natomiast brakowało większego zespołu muzycznego, a przede wszystkim orkiestry. Co prawda przez kilka lat, od 1925 roku, istniała w Grodzisku Orkiestra Polskiego Związku Kolejarzy Koła Grodziskiego, ale w tym wypadku miano orkiestry było tu używane odrobinę na wyrost.

Na większość lokalnych uroczystości zapraszane były orkiestry z okolicznych miejscowości. Dużą popularnością cieszyła się orkiestra wojskowa 57 pułku piechoty, 7 pułku strzelców konnych i 15 pułku ułanów poznańskich, a ponadto orkiestry nowotomyskiego i wolsztyńskiego „Sokoła”. Niewątpliwie istniało w mieście spore zapotrzebowanie na własną, dobrą orkiestrę.

Pierwsze próby utworzenia orkiestry przy tutejszej Ochotniczej Straży Pożarnej narodziły się jeszcze w połowie lat dwudziestych. 28 września 1925 roku ówczesny Zarząd OSP uchwalił decyzję o powołaniu własnej „kapeli” i jednocześnie wystosował pismo do Magistratu w Grodzisku z prośbą o dofinansowanie zakupu instrumentów. Niestety odpowiedz napłynęła odmowna z uwagi na brak środków finansowych i pomysł zaległ na kilka lat. Sytuacja zmieniła się zasadniczo, kiedy na skutek choroby dotychczasowego naczelnika OSP Józefa Witajewskiego, stanowisko to objął Antoni Thum- ówczesny dyrektor Zjednoczonych Browarów w Grodzisku. To właśnie z jego inicjatywy w 1929 roku i z jego tzw. funduszy dyrektorskich zakupione zostały pierwsze instrumenty muzyczne (najczęściej produkcji amerykańskiej) dla tworzonej orkiestry. Tworzona przez Antoniego Thuma orkiestra składała się przeważnie z pracowników Browarów i systematycznie przyjmowała nowych członków. Próby odbywały się na terenie Browarów, a kierownictwo artystyczne powierzono Antoniemu Skrzypczakowi, wykształconemu muzykowi, który jednocześnie zastał pierwszym kapelmistrzem orkiestry. Nowo utworzona orkiestra przyjęła nazwę – Orkiestra Dęta Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku.

Jej pierwszymi członkami byli:

– Kandulski Ludwik- trąbka

– Raschke Otto- –

– Maik Edmund- waltornia

– Olszewski Marian- –

– Nowacki Władysław- –

– Chwalisz Franciszek- klarnet

– Flisiewicz Czesław- –

– Godula Wacław- –

– Brudło Antoni- tenor

– Maik Jan- –

– Losiak Stanisław- –

– Kostuj Aleksander- –

– Śpiewak Jan- –

– Trafarski Piotr- –

– Matuszewski Stanisław- puzon

– Strugała Teodor- –

– Cielecki Brunon- alt

– Skubel Stefan- tuba

– Sikorski Marian- –

– Piątyszek Ludwik- –

– Wróbel Ludwik- perkusja

– Kaczmarek Feliks- –

– Lemański Jan- lira

– Nowak Stanisław- bęben

– Wierzejewski Bolesław-czynele

Według zachowanych relacji orkiestra prezentowała się wspaniale. Muzycy posiadali sukienne mundury kroju strażackiego, zaopatrzone w ozdobne naramienniki orkiestr wojskowych. Wszystkie mundury były uszyte przez znanego grodziskiego krawca Edmunda Szylfa -długoletniego członka OSP w Grodzisku. Ponadto członkowie orkiestry nosili sukienne rogatywki z emblematem straży pożarnej. Prawdopodobnie myślano również o wyposażeniu orkiestry w hełmy skórzane z wełnianymi pióropuszami na wzór hełmów noszonych przez funkcjonariuszy Policji Państwowej, ale pomysł nie został zrealizowany.

Natomiast bardzo ciekawy był ówczesny status orkiestry, która oficjalnie nazywała się Orkiestrą Dętą OSP w Grodzisku. Pomimo takiej nazwy orkiestra ta nigdy, tak naprawdę do OSP w Grodzisku nie należała, chociaż w jej szeregach było wielu działaczy strażackich. Prawdopodobnie jej twórca, a zarazem największy sponsor- Antoni Thum, chciał zachować jej pewną niezależność oraz utrzymać w niej swoje wpływy. Taki stan rzeczy budził wiele kontrowersji i był przedmiotem częstych dyskusji. Między innymi w marcu 1939 roku dyskutowano nad możliwością przyłączenia orkiestry do OSP w Grodzisku, ale pomysł zastał odłożony. Cdn.

Dariusz Matuszewski

Na zdjęciach: Antoni Thum z Orkiestrą w latach międzywojennych i Orkiestra na początku lat 90-tych XX wieku.

Wybrane dla Ciebie

Autor: PGO24