80. rocznica ofiarowania Grodziska Wielkopolskiego Najświętszemu Sercu Pana Jezusa

80. rocznica ofiarowania Grodziska Wielkopolskiego Najświętszemu Sercu Pana Jezusa 1

Dziś przypada osiemdziesiąta rocznica ofiarowania Grodziska Wielkopolskiego Najświętszemu Sercu Pana Jezusa.

Nasze miasto należało do grona niewielu miejscowości w Polsce, które w okresie międzywojennym postanowiły oddać się pod opiekę Najwyższego.  Ta niezwykła decyzja –  zdaniem wielu-   uchroniła Grodzisk i jego mieszańców przed wieloma nieszczęściami w czasie okupacji hitlerowskiej.

Miasto politycznie rozdarte

Życie społeczne- polityczne  przedwojennego Grodziska było niezwykle burzliwe. Bijatyki, pobicia, napady polityczne ( w tym również na księży), zamachy „bombowe”, nie należały  do rzadkości. Polaryzacja polityczna na Obóz Narodowy i Sanację widoczna była w każdej dziedzinie życia. Dodatkowo likwidacja powiatu grodziskiego w 1932 roku spotęgowała skutki kryzysu gospodarczego i coraz większe rozgoryczenie mieszkańców. Na to wszystko nałożyła się  kontrowersyjna polityka dwóch kolejnych burmistrzów  Grodziska: Kazimierza Czyszewskiego (1930-1932) i Czesława Krzowskiego (1932-1935), którzy ostatecznie w „niesławie” opuścili miasto.   To wszystko sprawiło, że wśród części społeczeństwa zaczęto szukać sposobów na konsolidacje mieszkańców Grodziska. Okazja  pojawiła się w 1935 roku,  z chwilą wyboru  dra  Romana Mazurkiewicza na stanowisko burmistrza miasta. Jego inteligencja i ogromna kultura osobista, a przede wszystkim umiejętność rozmowy z ludźmi, zaczęły przełamywać podziały.

Nowy duszpasterz i polityk 

W 1926 roku na stanowisko proboszcza parafii w Grodzisku- po księdzu Tadeuszu Styczyńskim-  przybył ksiądz  Stefan Kruszka. Postać niezwykle barwna, uchodząca powszechnie  „ za duchowego przywódcę obozu narodowego  w Grodzisku”. To właśnie on rozpoczął   w naszym mieście rozwijanie kultu do Najświętszego Serca Jezusowego. Działania religijne księdza proboszcza wspierały wszystkie organizacje skupione w miejscowej Akcji Katolickiej, której od  października 1937 roku przewodził dr Antoni Henke.

Wszystko zaczęło się od Gimnazjum (Liceum) 

W 1927 roku grodziska Rada Miejska rozwiązała dotychczasową Szkołę Wydziałową i  powołała  Gimnazjum Humanistyczne, które  w czerwcu 1929 roku otrzymało prawa gimnazjum państwowego. Pierwszym dyrektorem szkoły został Włodzimierz Godziszewski pochodzący z Wileńszczyzny. Swoją funkcje piastował przez kilkanaście miesięcy i już w  1928 roku zastąpił go tymczasowo ksiądz  proboszcz  Stefan Kruszka. Kolejnym dyrektorem Gimnazjum został Henryk Kiełmiński, który pełnił tą funkcje w latach 1928-1931.

Wpływy księdza proboszcza Stefana Kruszki na grodziskie Gimnazjum były  bardzo duże. To z jego inicjatywy rozpoczęto zbiórkę  pieniędzy na zakup figury Pana Jezusa, którą zamierzano umieścić w gmachu szkoły. Została ona uroczyście poświęcona  26 stycznia 1930 roku  i stała  się symbolem szkoły. 

Kolejnym krokiem miało być ofiarowanie  całego Gimnazjum, młodzieży szkolnej i grona pedagogicznego pod opiekę Najświętszego Serca Pana Jezusa, o co  bardzo zabiegał ksiądz  Stefan Kruszka i ówczesny prefekt ksiądz Stanisław Poczta. Aktu poświęcenia dokonano 19 czerwca 1936 roku. 

Ofiarowanie Grodziska 

W grudniu 1937 roku  jubileusz 35-lecia święceń kapłańskich miał obchodzić ksiądz Stefan Kruszka.  Już wcześniej  zawiązał się Komitet Obywatelski, który zamarzał zorganizować uroczystości.  Nie wiadomo kto był inicjatorem pomysłu,  ale  z tej okazji postanowiono ofiarować  Grodzisk Wielkopolski Najświętszemu Sercu Pana Jezusa. Pod taką inicjatywą podpisały się wszystkie organizacje działające w mieście, a także burmistrz, Magistrat (Zarząd Miasta)  i Rada Miejska. Uroczystą Sesje Rady Miejskiej przygotowano na dzień 3 grudnia 1937 roku, podczas której uchwalono uroczyście akt ofiarowania miasta.  Oryginalny tekst ofiarowania udało się odnaleźć i brzmi on następująco (fragment):

(..) w sali posiedzeń Rady Miejskiej zebrani- w dniu, w którym ceniony i umiłowany przez Obywatelstwo grodziskie Duszpasterz Ksiądz Dziekan Stefan Kruszka trzydziestą i piątą rocznice otrzymania święceń kapłańskich obchodzi, ofiaruje miasto swoje Najświętszemu Sercu Jezusowemu ku chwale Bożej i pamięci potomnych, pomni, że miasto Grodzisk dzięki pomocy i opiece tegoż Boskiego Serca nad Polskim Narodem w całość ku wielkości dążącej Rzeczypospolitej weszło i w wierności i służbie Bogu Wszechmogącemu i Ukochanej Ojczyźnie utrzymane zostało.

Które to postanowienie i uchwałę dnia dzisiejszego ku uczczeniu swego Duszpasterza – Jubilata każdemu, komu wiedzieć należy , obwieszczają i podpisami swymi uroczyście stwierdzają. Grodzisk Wielkopolski,  dnia 3 grudnia 1937 roku”. 

Pomnik jako wotum za ofiarowanie 

Społeczeństwo Grodziska nie zamierzało poprzestać jedynie na samym akcie ofiarowania. Namalowano obraz Chrystusa z promienistym sercem, który do wybuchu wojny wisiał w salce konferencyjnej grodziskiego ratusza. Natomiast w  kręgu Akcji Katolickiej narodził się pomysł, aby widomym znakiem ofiarowania był pomnik, który miał stanąć na Placu św. Anny. Pomnik zaprojektował poznański artysta Jan Żok (1903-1969) – uczeń Marcina Rożka.  Miał on przedstawiać wysoką figurę Chrystusa na postumencie w otoczeniu niższych figur przedstawiających  macierzyństwo i powstańca wielkopolskiego. Poświęcenie pomnika zaplanowano na ostatnią niedziele października 1939 roku- ale niestety.

80. rocznica ofiarowania Grodziska Wielkopolskiego Najświętszemu Sercu Pana Jezusa 2

W nowej rzeczywistości politycznej nie zapomniano   o ofiarowaniu miasta.   29 czerwca 1946 roku miała miejsce  wizyta arcybiskupa poznańskiego  Walentego Dymka z okazji bierzmowania w parafii grodziskiej. Podczas kurtuazyjnego spotkania dostojnika kościelnego z władzami miasta, wśród których większość była członkami komunistycznej Polskiej Partii Robotniczej,  doszło do spontanicznego aktu odnowienia ofiarowania Grodziska Najświętszemu Sercu Pana Jezusa.  Sam akt ofiarowania został odręcznie spisany w zeszycie będącym  protokolarzem posiedzeń Miejskiej Rady Narodowej w Grodzisku  z licznymi przekreśleniami wskazującymi na pośpiech z jakim był tworzony. Pod aktem ofiarowania obok arcybiskupa Walentego Dymka widnieją następujące podpisy: księdza Czesława Tuszyńskiego, burmistrza Stanisława Łysiaka i wiceburmistrza Stanisława Krajewskiego  oraz członków Rady.

O poświęceniu miasta  pamiętał zawsze ksiądz Czesław Tuszyński. To nie był przypadek , że  w 1960 roku były kościół ewangelicki w Grodzisku został poświęcony pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa.

W 1997 roku ówczesna Rada Miejska z burmistrzem Waldemarem Kandulskim wróciła do tradycji i uroczyście odnowiła  akt ofiarowania miasta Najświętszemu Sercu Pana Jezusa.     W 2000 roku zawiązał się Społeczny Komitet Budowy Pomnika Najświętszego Serca Jezusowego pod kierownictwem księdza Zygmunta Humerczyka i Mieczysława Maja. Pomnik stanął    w 2002 roku i oficjalnie został poświęcony w 2003 roku podczas uroczystości 700-lecia miasta. Warto jedynie dodać, że wobec odmowy dofinansowania pomnika przez władze  miasta brakujące ponad 40 tysięcy złotych wyłożył z własnych środków ksiądz Zygmunt Humerczyk.   Zgodnie z wolą fundatorów pomnik stanął na środku Placu Świętej Anny w miejscu rozebranego w czasach zaborów kościoła pod wezwaniem Świętej Anny. 

Refleksja

Każda tragedia ma wymiar osobisty i trudno ją relatywizować. Ale, kiedy oprowadzam po Grodzisku   wycieczki, to zawsze staram się , aby chociaż na chwilę przystanąć przy pomniku na Placu św. Anny i coś powiedzieć. Wówczas przypomina mi się taka historia z pierwszych dni okupacji hitlerowskiej, kiedy chciano tutaj rozstrzelać 20 zakładników za jeden  oddany strzał w kierunku maszerujących Niemców. Już  wyznaczono godzinę i miejsce egzekucji, a jednak coś hitlerowców powstrzymało….. , chociaż w innych miejscowościach Polacy nie mieli tyle szczęścia.

Darek Matuszewski

0 0 głosuj
Ocena artykułu

Rozwój lokalnych mediów potrzebuje finansowania, Twoje wpłaty czynią nas niezależnymi i samowystarczalnymi. Dziękujemy.

Wybrane dla Ciebie

Opublikował: PGO24

Subskrybuj
Powiadom o
guest
1 Komentarz
Najstarsze
Najnowsze Najlepiej oceniane
Inline Feedbacks
Pokaz wszystkie komentarze
obserwator
obserwator
2 lat temu

Dziekuje Panie Darku dobrze ze jast ktos taki jak Pan i nam uświadamia jaka jest bogata historia naszego miasta

1
0
Co o tym myślisz? Prosimy o komentarz.x
()
x